• ورود
  • هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

نقش خانواده در تامین امنیت روانى کودک

خانواده نقش موثر و بسزایى در تربیت کودکان و شکل گیرى شخصیت آنها دارد به گونهای که با پرورش غیراصولى و ناصحیح، فرزندان در آینده دچار اختلالات اخلاقى و رفتاری خواهندشد.

خانوادههایی که اطلاعات کافى در زمینه تربیت فرزند دارند و با متدهاى تربیتى آشنا هستند مى توانند در امر تربیت فرزند، موفق عمل کنند. گاهى اوقات نداشتن آگاهى یا استفاده از تجربیات اشتباه اطرافیان، ممکن است آسیبهاى غیرقابل جبرانى براى فرزند و بالطبع خانواده در پى داشته باشد.

خانواده نقش بسیار زیاد و موثرى در ایجاد امنیت روانی براى کودکان دارد. وقتى در مورد امنیت روانى صحبت مى کنیم باید به روابط درون خانواده فرد توجه داشته باشیم، زیرا حالات درونی افراد ارتباط مستقیم با چگونگى  رابطه با والدین، خواهر، برادر و دیگران خواهد داشت.

امنیت روانى با ابراز عشق و عاطفه خانواده نسبت به فرزندان خود ایجاد میشود؛ طبیعتا همه انسانها خواستار محبت هستند و دوست دارند مورد علاقه واقع شوند، به طور طبیعى این امر یک نیاز برای فرد به حساب مى آید.

احساس امنیت براى سلامت رشد جسمی و روانی انسان لازم و ضروری است، درحالیکه احساس عدم امنیت باعث ضعف سیستم قوایى بدن شده و سوخت و ساز بدن را تحت تاثیر قرار مى دهد که اگر ادامه یابد موجب بیماری های جسمی و روانی خواهد شد زیرا ساختمان بدن انسان قدرت تحمل تنشهاى دائمی را ندارد.

برای اینکه کودکی به احساس امنیت برسد باید  از مهر و محبت خانواده، بخصوص والدین برخوردار باشد. تمام افراد خانواده بایستى بدانند که دوستی و محبت نسبت به کودک، حتی از نیاز او به غذا مهمتر است.

هر گونه سلامت یا عدم سلامت فضای خانه و خانواده، در بودن یا نبودن امنیت روانی در فرد مؤثر است. همه ی ما دوران کودکی خود را پشت سر گذرانده ایم؛ اگر بدون در نظر گرفتن اطلاعات و اعتقادات که هر روز از سوی رسانه ها به ما تزریق می شود، تنها به کودکی خود بپردازیم، به خوبی خواهیم دید که هیچ چیزی بالاتر از امنیت روانی و آسودگی خیالی نیست که در کنار مادران مان داشتیم. هر چند پدر نیز تکیه گاه و مأمنی قوی و مطمئن برای مان بود، اما او هم مثل فرزندان به امنیت خاطری نیاز داشت که از سوی مادر تأمین می شد، زیرا با وجود مادر همه چیز همیشه سر جای خودش بود. حتی اگر نگاه روشن فکرانه ای هم داشته باشیم و بخواهیم پدر را جایگزین یا شریک مسئولیت های فردی و اجتماعی مادر کنیم، باز هم نقش مادر پررنگ تر است و قابلیت های او در مدیریت روانی و عاطفی خانواده بهتر از پدر است.

افرادى که عشق واقعى را در خانواده تجربه مى کنند حقیقتا افرادى شاد هستند و کمتر گرایش به نیازهاى کاذب دارند.

انسان از اوایل تولد براى اینکه از رشد جسمى و روانى خوبى برخىردار شود نیازمند رابطه عاطفى و محبت آمیز است. اولین پناهگاه کودک آغوش مادر  است. او در آغوش مادر از آرامش خاصی برخوردار است. نوزاد در حدود شش ماهگی با دنیای اطرافش ارتباط قابل توجهی پیدا می کند که بیشتر آن به رابطه اش با مادر مربوط می شود، به طوری که در فقدان مادر دچار اضطراب و هیجان می شود. طفل این هیجانات را با تنش عضلات شکم و اندام ها بروز می دهد. در حالی که روی سینه مادر با شنیدن صدای قلب او آرامش خود را باز می یابد. کودک ابتدا با مادر ، سپس با پدر و سایر اطرافیان احساس امنیت می کند.

کارشناسان به منظور برخورد صحیح با فرزندان و تامین سلامت و امنیت روانی آنان نکاتی را به والدین ارائه می دهند همانند:

۱ـ داشتن اطلاعات کافی از نیازهای گوناگون کودکان :

برای داشتن فرزندانى سالم و شاد لازم است والدین اطلاعات کاملی از نیازهای کودکان داشته باشند مواردی همچون: نیاز کودک به آرامش ، امنیت ، محبت متقابل ، محبت همه جانبه ، تعلق داشتن به یک خانواده و یا گروه همسالان ، تشویق و تحسین به موقع . والدین بایستى تمامی نیازهای جسمی ، روانی و عاطفی فرزندان شان را شناسایی و به تمامی عادات و خلقیات وی آشنایى کامل داشته باشند . هر کودکی خلقیات و نیازهای خاص خود را می طلبد تفاوتهای فردی کودکان آنان را از یکدیگر مستثنی کرده و والدین نیز باید بر اساس این تفاوتهای فردی نیازهای کودکان را مورد ارزیابی قرار دهند.

۲- در نظر گرفتن مراحل رشد کودک و ویژگیهای هر مرحله رشدی :

دوران کودکی دوران رشد و تحول و تکوین شخصیت کودکان است کارشناسان معتقدند دوران کودکی هر شخص آینده وی را رقم زده و شخصیت وی را شکل می دهد با این تفاسیر در نظر گرفتن ویژگیهای رشدی کودک و نیازمندی های وی از نظر جسمی و روحی در هر دوره از رشد ضروری به نظر می رسد برای رسیدن به این منظور والدین باید از تمامی ویژگی های مختلف در مراحل رشدی کودک و توانمندی های ذهنی ، عقلانی وجسمی وی آگاه باشند . نمی توان از همه مادران و پدران انتظار داشت بر تمامی جوانب احاطه داشته باشند به همین علت بهترین راه کمک گرفتن از روانشناسان کودک برای تربیت کودکانی سالم است .

۳- انتخاب یک روش تربیتی ثابت و مناسب:

ارائه مشترک یک متد تربیتى با توجه به تفاوتهای فردی کودکان نسبت به یکدیگر و رعایت همه جانبه آن از جانب پدر و مادر کمک شایانی به داشتن بهداشت روانی کودکان می نماید . روش تربیتی عاری از تضاد و کشمکش .

۴- بررسی دقیق مسائل و مشکلاتی که ممکن است برای هر کودکی رخ دهد:

بروز برخی ناهنجاری های رفتاری که اقتضای سنی مراحلی از رشد کودک است، نیازمند داشتن اطلاعات کافی جهت رفع آن بحران می باشد که خود نیازمند همکاری روانشناسی متبحر و کاردان است. به عنوان مثال در برهه اى از دوره رشد، کودکان تمایل شدیدی به لجبازی دارند در صورتی که والدین نحوه صحیح رودررو شدن با این مسئله را داشته باشند از بحران ها مشکلات رفتاری که می تواند در آینده گریبانگیر فرزندشان گردد جلوگیری می نمایند.

۵- تقویت احساس امنیت درون کودک :

از موارد بسیار با اهمیت دیگری که روانشاسان تاکید بسزایی بر آن دارند داشتن احساس امنیت است کودک هیچگاه نباید احساس بی پناهی و ناامنی کند، محبت و توجه والدین وخودداری از هرگونه تنبیه شدید اعم از تنبیه بدنی و روانی همانند : تحقیر ، سرزنش، بی اعتنایی، توهین و حمایت همه جانبه والدین از کودک . برخورد مناسب با ذهنیات و تخیلات کودک باعث مى شود که او از نابسامانى هاى روانى و درنتیجه از رفتارهاى ناهنجار اجتماعى در امان باشد. گفتنى است که مجاز نیستیم تمام اعمال کودک وا تایید و تشویق کنیم، اما اینکه کدام عمل باید مورد تشویق قرار بگیرد، موضوع مهمى است که ساختار روانى آینده کودکان را تشکیل مى دهد.

۶- توجه به خواب کودک :

روانشناسان معتقدند زمانی‌که کودک حال به هر دلیلی دچار اضطراب، ترس و یا بدخلقی می‌گردد والدین باید از خوابیدن اش در این حالت جلوگیری کنند قبل از خواب بهتر است کودک را آرام ساخته و وی را با فعالیت ها و سرگرمی های شادی آور درگیر نمود، خواب آرام و سالم تاثیر شگفت انگیزی در روح و روان کودک بر جای خواهد گذاشت .

حال با توجه به اهمیت و ضرورت امنیت روانی بدیهى است برای داشتن جامعه ای سالم باید از بستر خانواده شروع به تربیت فرزندانی سالم از نظر روحی ، روانی و جسمانی نمود . کارشناسان معتقدند والدین در تامین بهداشت و امنیت روانی کودکان نقش مهمی بر عهده دارند و در مرحله بعد این مسئولیت به مدارس و جامعه ای که کودک در آن رشد و پرورش می یابد محول می گردد. متاسفانه برخی تصور میکنند امنیت روانی مختص افرادی است که حال به هر نحوی دچار مشکلات و اختلالات خلقی و عاطفی هستند فارغ از اینکه بهداشت روانی تمامی انسانها را در بر می گیرد . داشتن روح و روان سالم ضامن سپری نمودن زندگی شاد و آرام می باشد که هر انسانی بدان نیاز دارد.

استاد زندی، مبتکر طرح خانواده پایدار در کشور

فوریه 3, 2020

0 پاسخ به "نقش خانواده در تامین امنیت روانى کودک"

    ارسال یک پیام

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *